Przeglądy gaśnic i hydrantów — terminy, zakres kontroli i dokumentacja

Krótka odpowiedź: tabliczka (etykieta) gaśnicy zgodnej z normą PN-EN 3 pokazuje rodzaj środka gaśniczego (proszek, CO₂, piana), klasy pożarów, do których gaśnica się nadaje (A, B, C, D, F), masę lub pojemność środka, temperaturę stosowania, dane producenta i oznaczenie normy. To z niej wynika, czy gaśnica pasuje do zagrożeń w danym miejscu — np. gaśnica proszkowa ABC przy stanowisku z cieczami palnymi, a śniegowa CO₂ przy rozdzielni elektrycznej.

Przy przeglądzie sprawdź czytelność etykiety — zniszczona lub zagubiona tabliczka oznacza, że nie wiadomo, co jest w środku i do czego gaśnica służy. W ewidencji zapisz numer gaśnicy, typ, masę, klasy pożarów, lokalizację i daty: ostatniego przeglądu, kolejnego przeglądu i terminu wymiany środka.

Krótka odpowiedź: między przeglądami uprawnionego podmiotu zakład powinien prowadzić własne, proste kontrole — wskazanie manometru w zielonym polu (gaśnice z manometrem), nienaruszona plomba i zawleczka, sprawna dysza i wąż, korpus bez korozji i wgnieceń, czytelna etykieta oraz swobodny dostęp i prawidłowe oznakowanie miejsca. Taka kontrola mieści się w minucie na gaśnicę.

Najczęstsze usterki w praktyce to nie brak gaśnicy, tylko: zastawiony dostęp (palety, wózek, kartony), zdjęta plomba po „sprawdzeniu, czy działa”, oraz gaśnica powieszona za wysoko lub przeniesiona bez aktualizacji oznakowania. Kontrolę dostępu i oznakowania najłatwiej połączyć z regularnymi obchodami zakładu.

Krótka odpowiedź: hydranty wewnętrzne podlegają okresowym czynnościom konserwacyjnym — co do zasady przegląd raz w roku obejmuje stan szafki, węża (rozłożenie i kontrola), zaworu, dyszy i oznakowania, a co 5 lat wykonuje się próbę hydrauliczną węży. Do tego dochodzi okresowa kontrola wydajności instalacji i ciśnienia.

Jak przy gaśnicach, przegląd wykonuje uprawniony podmiot, ale właściciel odpowiada za dostęp i stan codzienny: szafka nie może być zamknięta na klucz bez możliwości szybkiego otwarcia, zastawiona ani używana jako schowek. Usterkę hydrantu zgłaszaj natychmiast — to sprzęt, z którego w pożarze korzysta straż pożarna i pracownicy.

W module Rejestry i przeglądy każda gaśnica i hydrant ma kartę z numerem, typem, lokalizacją i wszystkimi terminami: roczny przegląd, wymiana środka, próba zbiornika czy węża. System pokazuje zbiorczo, co wygasa w tym miesiącu — można zaplanować jedną wizytę serwisu zamiast kilku.

Lokalizację punktów PPOŻ warto powiązać z modułem Plany i strefy, gdzie gaśnice i hydranty widać na mapie zakładu obok dróg ewakuacyjnych — przy obchodzie pracownik skanuje punkt na miejscu i odhacza checklistę na telefonie. Usterka może od razu stać się zgłoszeniem z terminem usunięcia, a zapis przeglądu jest gotowy do pokazania przy kontroli. VIMS porządkuje ewidencję i terminy — czynności konserwacyjne wykonuje uprawniony podmiot.

Czynności konserwacyjne urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic wykonuje się zgodnie z Polskimi Normami i instrukcją producenta, w okresach przez niego ustalonych, ale nie rzadziej niż raz w roku — tak stanowi rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Potocznie mówi się o „legalizacji gaśnic”, choć formalnie chodzi o przegląd i konserwację.

Hydrant wewnętrzny 25 (z wężem półsztywnym) i hydrant 52 (z wężem płasko składanym) oraz zawór hydrantowy sprawdza się według norm PN-EN 671; w praktyce obejmuje to coroczny przegląd oraz próbę ciśnieniową węży na maksymalne ciśnienie robocze co najmniej co 5 lat. Hydranty zewnętrzne (nadziemne i podziemne) wymagają okresowego badania wydajności i ciśnienia instalacji wodociągowej przeciwpożarowej.

Dozór techniczny UDT dotyczy części zbiorników ciśnieniowych — m.in. zbiorników gaśnic śniegowych CO₂, które wymagają okresowych badań; termin ich badania jest wybity na zbiorniku. Środek gaśniczy ma własny okres przydatności, a gaśnica jednorazowa po upływie terminu jest wymieniana, a nie konserwowana.

Rozmieszczenie gaśnic wynika z rozporządzenia: co najmniej jedna jednostka masy środka gaśniczego (2 kg lub 3 dm³) na 100 m² powierzchni strefy pożarowej, z przejściem do gaśnicy nie dłuższym niż 30 m. Znak ochrony przeciwpożarowej (PN-EN ISO 7010) oznacza miejsce sprzętu — jego lokalizację najlepiej utrzymywać na mapie bezpieczeństwa zakładu, a punkty obchodu oznaczyć kodami QR lub NFC.