Od danych operacyjnych do decyzji — dashboardy VIMS

Najpopularniejsze wskaźniki bezpieczeństwa opisują przeszłość: liczbę wypadków, dni bez zdarzenia, wskaźniki częstości. Są potrzebne, ale mają wadę — reagują dopiero wtedy, gdy coś się wydarzyło. Organizacje, które faktycznie poprawiają bezpieczeństwo, uzupełniają je o wskaźniki wyprzedzające.

Do najbardziej użytecznych należą: terminowość realizacji działań korygujących, liczba zgłoszeń nieprawidłowości w przeliczeniu na obszar, realizacja planu kontroli i obchodów, udział działań zamkniętych po weryfikacji skuteczności oraz zaległości w terminach szkoleń i badań. Te dane mówią o tym, czy system działa, zanim pojawi się wypadek.

Równie ważny jest przekrój. Sumaryczna liczba zdarzeń w zakładzie zatrudniającym siedemset osób nie mówi prawie nic. Ta sama liczba rozbita na obszary, zmiany, typy prac i kategorie przyczyn pokazuje, gdzie skoncentrować zasoby. Dlatego filtrowanie według zakładu, działu, okresu i kategorii jest w analityce ważniejsze niż liczba dostępnych wykresów.

Dashboard nie naprawia niespójnych danych — pokazuje je w powiększeniu. Jeżeli ta sama przyczyna jest raz opisana jako „czynnik ludzki”, raz jako „nieuwaga”, a raz jako „błąd operatora”, żadne zestawienie nie pokaże sensownego rozkładu. Dlatego przed uruchomieniem raportowania warto ustalić zamkniętą listę kategorii i trzymać się jej konsekwentnie.

Druga kwestia to kompletność. Wskaźnik terminowości działań ma wartość tylko wtedy, gdy działania są rejestrowane w systemie, a nie ustalane ustnie na spotkaniu. Pierwsze miesiące po wdrożeniu zwykle pokazują pogorszenie wyników — nie dlatego, że jest gorzej, tylko dlatego, że wreszcie widać stan faktyczny.

Trzecia to interpretacja. Wzrost liczby zgłoszeń nieprawidłowości prawie zawsze jest sygnałem pozytywnym, oznaczającym rosnące zaufanie do systemu. Potraktowanie go jako pogorszenia bezpieczeństwa i wyciągnięcie konsekwencji wobec zgłaszających jest najprostszym sposobem na zatrzymanie zgłoszeń na kilka lat.